Tag

BE-4

Browsing

United Launch Alliance (ULA) potwierdziło, że start rakiety Vulcan, który miał być jej powrotem do lotów, zakończył się porażką już na początku misji. Wstępne, niepotwierdzone oficjalnie dane sugerują, że przyczyną mógł być układ zasilania paliwem, a nie same silniki BE-4 od Blue Origin. Śledztwo jest jednak dopiero na początku.

Co wiadomo o przebiegu lotu

Według komunikatu ULA kontakt telemetryczny z rakietą utracono mniej więcej 10 minut po starcie. Firma podała, że tuż po oderwaniu od ziemi pojazd miał niską wydajność członu startowego. W efekcie rozdzielenie stopni nastąpiło zbyt nisko i przy prędkości niewystarczającej do osiągnięcia orbity. ULA ujęła to tak: „early indications are that just after liftoff, the launch vehicle experienced low booster performance”.

Spółka potwierdziła też, że górny stopień Centaur V oraz dodatkowe rakiety na paliwo stałe zadziałały prawidłowo. Nie wyjaśniła natomiast, na czym polegała „niska wydajność” pierwszego stopnia. To kluczowa luka, bo w rdzeniu Vulcana pracują dwa silniki BE-4 dostarczane przez Blue Origin.

Możliwy trop: jeden silnik z mniejszym ciągiem

Informacje o awarii są ściśle chronione, a obie firmy przyznają jedynie, że wspólnie badają jej przyczynę. Według dwóch źródeł śledztwo jest „niezwykle skomplikowane”. Dwa niezależne źródła wskazały też, że problem prawdopodobnie powstał po stronie samej rakiety, a nie w silnikach. Chodzi o systemy doprowadzające do nich paliwo, czyli metan, i ciekły tlen.

Inżynierowie ULA sprawdzają, czy jeden z dwóch silników BE-4 zaczął krótko po starcie dawać mniejszy ciąg i do końca pracy nie wrócił do pełnej mocy. Na nagraniach z kamer śledzących z dużym zbliżeniem jeden silnik wyglądał na nieco słabiej świecący niż drugi. Było to widać po odrzuceniu dodatkowych rakiet na paliwo stałe, prawie dwie minuty po starcie. Niesymetryczne wyłączenie silników mogło też wywołać nagłe ruchy rakiety wokół własnej osi, które pokazała animacja ULA oparta na telemetrii w okolicy rozdzielenia stopni.

Dlaczego silniki BE-4 są pod lupą

Pytanie o silniki jest uzasadnione. Własna rakieta Blue Origin, New Glenn, używa podobnej, nieco mocniejszej wersji BE-4. W maju doszło do jej poważnej awarii podczas testu naziemnego, którą później przypisano głównemu zaworowi tlenu w jednym z silników BE-4. Gdyby przyczyna w Vulcanie okazała się podobna, problem dotknąłby obu programów. Dlatego wstępne sygnały, że wina leży po stronie układu zasilania rakiety, są istotne, ale na razie pozostają tylko hipotezą.

Co to znaczy dla czytelnika w Polsce

Vulcan to amerykańska rakieta, więc awaria nie wpływa bezpośrednio na polskie programy kosmiczne. W dostępnych informacjach nie ma też wzmianki o ładunkach z Polski czy z Unii Europejskiej. Pośrednio sprawa pokazuje jednak, jak bardzo rakiety zależą od dostawców kluczowych podzespołów. Ten sam silnik w dwóch różnych pojazdach oznacza, że usterka w jednym miejscu może zatrzymać dwa programy naraz.

W praktyce warto poczekać na wyniki dochodzenia. Dopóki ULA i Blue Origin nie podadzą przyczyny, trudno ocenić, jak długo potrwa przerwa w lotach Vulcana. Nie wiadomo też, czy zmiany będą dotyczyć samej rakiety, czy także silników. Na razie pewne jest tylko to, że drugi stopień i boczne rakiety zadziałały poprawnie, a problem pojawił się w pracy pierwszego stopnia.

Źródło: Ars Technica – „The data is very preliminary, but Vulcan failure may not be due to BE-4 engines”

texturekick.com.pl nopix.pl ubezpieczenia-agent.waw.pl